Wij hebben geen idee in welke omstandigheden Iwan is overleden. Het doet er ook niet meer toe, maar het heeft me wel nog meer tot nadenken gebracht over het leven en de dood. Hoe kan je hiermee toch het beste omgaan? Wat ik wel weet is dat het goed is om bij een overledene altijd stil te staan bij wat hij heeft volbracht en goed heeft gedaan, en de aandacht dus te richten op de deugden en niet de gebreken. Dit gebeurde op zijn begrafenis.
De begrafenis, de condoleance vooraf, en de ontmoeting achteraf van alle aanwezigen in het Heerenhuis: alles is in harmonie verlopen. Er zijn liefdevolle woorden gesproken; zijn zusje heeft tezamen met alle aanwezigen, en zonder enige uitzondering, Iwan in het stralende, witte Licht gezet, om hem te helpen bevrijden van de ketenen die hem nog binden aan deze aarde. En al vanaf het begin was er sprake van een goede connectie met elkaar. Iedereen die niet naar de condoleance vooraf in het Uitvaartcentrum kon komen, wachtte vol spanning op de begraafplaats in Zaandam, waar vrienden van Iwan rozen en gerbera's uitdeelden, met de bedoeling het tomeloze verdriet dat wij allemaal op onze eigen manier voelden - met iedereen te delen. En zo was zijn kist na de ceremonie bij het afscheid bedekt met bloemen van iedereen die daarbij aanwezig was.
Iwan werd in zijn kist naar zijn graf gedragen door zijn vader, zijn zus, en naaste vrienden. En zo ook alle bloemstukken, bloemen, die voor de kist uit door vrienden, familieleden werden gedragen. De optocht was aangrijpend.
De woorden uitgesproken boven zijn kist - zijn met zorg gekozen en volledig vanuit het hart gemeend. De muziek was in volledige harmonie met Iwan, zoals wij hem aanvoelden: de stormen, maar ook vriendschap en liefde in zijn leven in 'In a Lifetime' van Clannad, 'Like a bird on wire', een tekst van Leonard Cohen, maar weergaloos gezongen met de donkere sonore stem van Johnny Cash. Het greep iedereen aan. De woorden van de songs waren alsof Iwan sprak'; ze kwamen aan en men begreep ze ook. De woorden van de vrouw die de begrafenisceremonie leidde, sloten nauw aan op de speech. En toen tot afscheid de prachtige, vrolijke maar toch weemoedige song - die een belofte inhield - weerklonk over de begraafplaats 'Somewhere over the rainbow/Wonderful World' van Israel Kamakawiwo'ole, kon niemand zijn tranen meer inhouden. En wat dan ook nog zo wonderlijk mooi was, was dat niemand nog afscheid kon nemen, ook al had iedereen al een handjevol aarde op zijn kist gegooid en een bloem. Iedereen bleef staan, en was gegrepen door de liefdevolle sfeer die het graf van Iwan omgaf, zeer duidelijk voelbaar.
Rust zacht
Iwan was vertrouwd met meditatie.
Voor zijn zielerust heb ik in het Tibetaanse Boek van Leven en Sterven (Sogyal Rinpoche) een mantra gevonden.
Het is het oorspronkelijk geluid van het universum, als het gemurmel van de zee die zich terugtrekt bij eb. Haar mysterieus geluid brengt bevrijding en vrede aan alle voelende wezens die in hun lijden roepen om hulp, en een gevoel van serene stabiliteit aan allen die zoeken naar de grenzeloze vrede van Nirvana. Deze Mantra helpt de overledene zich te bevrijden van de pijn van zijn dood.
Om Mani Padme Hum is de Mantra van Mededogen, en wordt door de Tibetanen ook uitgesproken als Om Mani Pèmé Hoeng. Deze Mantra bestaat uit zes lettergrepen, die een specifiek en krachtig effect teweeg brengen van een transformatie op verschillende niveaus van ons wezen. Zij zuiveren volledig de zes giftige negatieve emoties die voortvloeien uit onwetendheid en die de oorzaak zijn van al ons negatief handelen en op die manier samsara en ons lijden creëren. Trots, jaloezie, verlangen, onwetendheid, hebzucht en woede worden door de mantra getransformeerd in hun ware natuur ofwel wijsheidsnatuur.Een andere wijze om de mantra te interpreteren, is de lettergreep OM te beschouwen als de essentie van de verlichte vorm; MANI PADME, de vier lettergrepen in het midden, vertegenwoordigen de spraak van verlichting, en de laatste lettergreep HUM vertegenwoordigt de geest van verlichting. Het lichaam, de spraak en de geest van alle boeddha's en boddhisattva's zijn onafscheidelijk verbonden in de klank van de mantra. Het zuivert de verduisteringen van het lichaam, de spraak en de geest, en brengt alle wezens naar de staat van realisatie. Wanneer het vergezeld gaat van onze eigen overtuiging en inspanningen in de meditatie en tijdens het reciteren, ontstaat en ontwikkelt zich de transformatieve kracht van de mantra. Het is werkelijk mogelijk onszelf op deze wijze te zuiveren.
Wanneer wij OM MANI PADME HUM reciteren, worden de zes negatieve emoties die de oorzaak zijn van de zes bestaanswerelden van samsara, gezuiverd. De mantra vervolmaakt ook de zes soorten transcedente handelingen van het hart van de verlichte geest, de zes paramita's van edelmoedigheid, harmonieus gedrag, volharding, enthousiasme, concentratie en inzicht.
Om Mani Padme Hum is de belangrijkste en oudste mantra van compassie, mededogen. Het reciteren van deze mantra is een uitdrukkelijk verlangen naar volledige bevrijding.
Deels verkort overgenomen uit
'Het Tibetaanse Boek van Leven en Sterven'
van Sogyal Rinpoche
Overige links:
foto's op flickr.com 1 (Tjechië)
foto's op flickr.com 2